THE TECHNICOLOR TIME MACHINE

door George Tuffin

De doos van Pandora - deel 9  

Blockbusters - over goden en halfgoden

 

‘School out for the summer!’ – Alice Kooper

Nog een goede maand en het is voorbij – het mooie schooljaar - zucht mijn echtgenote. Overal is het nu bijna examentijd! Wat een ellende! De studenten blokken tegen de sterren op – want in de maand juni staan ze doodsangsten uit. De leerkrachten buigen zich over de examens en de eindwerken. Maar de zomer lonkt en de laatste loodjes wegen het zwaarst. Maar daarna start de eeuwigdurende zomervakantie! En wees gerust er zijn zeer goede dagen op komst! De zon komt kijken en de temperatuur stijgt buiten. Wie niet in de zwemdok duikt of bruin brandt in de hitte kan steeds een super koele en verduisterde cinemazaal opzoeken. De cinema uitbaters trachten klanten te lokken! Hollywood zendt zijn helden uit en de superproducties, de zogenaamde ‘blockbusters’ worden op iedereen losgelaten.  

De Grieken en hun geschenken!

Dadelijk ploffen we in het domein van de superhelden. Daarom even enkele hoofdpunten oprakelen – geen nieuwe dingen – even de Oude Grieken en de Romeinen prijzen. Zij wisten er alles van. Hun mythologie wierp goden, mensen en monsters door elkaar. Ze maakten er een lekker zootjes van. Starten we met de 12 werken van de alom bekende Heracles. Hij was de zoon van oppergod Zeus en de aardse vrouw Alcmene. (waar kennen we die geschiedenis nog van). Deze stoere halfgod en held sloeg in de Oudheid een leeuw, een Hydra (negenkoppige slang of draak), een hinde, verschrikkelijke vogels, een stier, merries, de Amazonen, een reus en een driekoppig onding naar de maan. Dan zijn er de avonturen van Perseus die met de geverderde schoenen van Hermes overal naar toe stormde. Zo kon hij zijn schone Andromeda redden, een draak verslaan, de heks Medusa het hoofd afhakken en als finale de Olympische spelen in Argos winnen. Een andere blockbuster was ‘Jason en de Argonauten’ want die gingen op zoek naar het Gulden Vlies met het schip Argo. Ze werden aangevallen door de vliegende Harpijen. Maar ze verzetten zich krachtig en overleefden de aanval. Dan is er de toverfinale met de vuurspuwende stieren, het zaaien van drakentanden en het bevechten van geraamtes. Maar uiteindelijk komen de helden bij de drakenslang die de boom met het gulden vlies bewaakte. Ze kunnen het beestje verschalken en met muziek van Orpheus in slaap wiegen. Perseus nam het vlies uit de boom en het gezelschap trok terug naar hun schip. Onderweg trotseerden ze nog de Sirenen (zeenimfen) en bereikten uiteindelijk terug Griekenland. Dan is er het epische verhaal van het eiland Kreta waar Theseus het Labyrinth van Knossos inwandelde en de Minotaurus versloeg en met de draad van zijn geliefde Ariadne zijn weg terugvond uit het gigantische doolhof van koning Minos.

Mannen, hijs de zeilen – trek het zwaard – en ten strijde!

Natuurlijk moeten wij bleekscheten die niet aan de oevers van de Middellandse Zee vertoeven niet op onze lauweren gaan rusten. Uit Noorwegen, Zweden, Duitsland stromen er West-Europese helden die de verhalen rondom onze kampvuren opdirken. We zijn ook niet bij de pakken blijven zitten. Want onze Noren, Franken, Germanen en Kelten hadden ook hun fantastische verhalen. Tussen pot en pint en de nodige dobbelstenen dweepten zij met hun middelaarde mythologie en deden goden, halfgoden, mensen, dwergen en elven ten strijden trekken tegen elkaar, hun buren of het al of niet bestaande kwaad dat hen ergerde. Was het niet de Beowulf legende, het ‘bibbergoud’ en een vuurspuwende draak dan waren het de bloeddorstige Vikings die onze contreien onder de voet liepen. Eigenlijk te veel om op te noemen. Mannen met baarden en helmen! Waar is de tijd gebleven toen bij de Noormannen de oppergod Odin (of Wothan) de scepter zwaaide en zijn zoontje Thor deed met zijn magische hamer de hemel vonken en zond de bliksem naar de aarde.  

Do we COPY!

Alhoewel dat een uitspraak is die bij de Japanners horen en hun auto’s. Duw ik deze zinsnede onder de neus van de Amerikanen. The Land of the Free. Wat wij in Europa hadden opgebouwd pikten ze gewoonweg mee. Het verhuisde en veranderde hier en daar van vorm. Robin Hood werd Jesse James en de Ridders van de Tafelronde werden door de minderwaardige rokken van de KKK vervangen. Maar goed dat is wat zwarte humor. De moderne Amerikanen versleepten ons prachtige erfgoed aan godsdiensten en mythologieën naar het Wilde Westen. Een reusachtige ideeënzee pikten ze mee en deden alsof hun neus bloedde. De snoodaards! Wat kregen we van deze dieven in de plaats? Meer dan wat we van hen hadden kunnen verwachten. We voeren er zelfs goed bij. De nieuwe lichting van Amerikaanse vertellers en striptekenaars vervormden de aloude helden van toen tot de technocratische superhelden van vandaag. De bombastische verhalen overspoelden kranten en magazines. De nieuwe superhelden veroverden in hun strak zittend balletpakjes, lang ondergoed of andere ‘garments’ hun publiek. Uiteindelijk drongen ze door tot de populaire stripverhalen van het moment. Zo werden de Amerikaanse tieners overstelpt door krachtpatsers en superwezens aller handen. Ik noem er maar enkele op. We beginnen bij de oudste en eindigen bij … De oudste bekende is misschien Tarzan, de man uit de jungle die er steeds in zijn lederen onderbroek door het oerwoud scheert op zoek naar lief Jane, Superman de vliegende held met het donkerblauwe (ééndelig) ondergoed en de rode laarzen. De grijze (grimmige) Batman al of niet vergezeld met zijn groenrode sidekick Robin. De webspuwende en eeuwig dartelende Spiderman en de sluwe Mexicaanse vos of de in het zwart gehulde Zorro die zijn zweep laat knallen. Keren we terug naar aloude westernhelden dan spreken we over de Gemaskerde Ruiter met zijn kameraad Tonto (de indiaan) en waar we de kreet ‘Hi-Ho Silver’ niet mogen bij vergeten. De blonde adonis Flash Gordon een SF-achtig sportfenomeen dat de aarde zal redden,

The Fantastic Four met 3 rare binken en één super griet. The Silver Surfer die de oceanen van het universum afzwerft en op de aarde terecht komt. De fabelachtige X-men uit de jaren zeventig die de mutanten de burgerrechten lieten uitvechten in een denkbeeldig Amerika. Natuurlijk mogen we de rode Flash niet vergeten, die liep 100 maal sneller dan de beste sprinter. De groene Hulk sloeg alles aan diggelen en omdat ik het allemaal niet kan opsommen nog een twintigtal andere supervoze partelmuggen.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Marvel_Comics

Eerst verschenen deze binken in zwart en wit in de kranten. Later bekende ze kleur in de goedkope “Comics”, eigen aan American way of life en het heldendom van DC comics en Marvel imperium was geboren. De Amerikaanse strips van vroeger en nu. Heel verschillend van (en goedkoper dan) de Belgische en Nederlandse beeldromans. We denken dan aan Suske en Wiske, Nero, Kuifje, Robbedoes en Danny Cooper en Buck Danny. Ik was er aan verslaafd omdat ik deze boekjes in Londen ontdekte toen ik daar op het einde van de fifties en het begin van de zestiger jaren met mijn ouders regelmatig kwam. Het duurde heel lang voordat er enkele comics’ in de Nederlandse taal verschenen en dan was er oom Felix (mijn suikernonkel) er als de ganzen bij om zijn neefjes wat striphelden te verkopen.

Geforceerde tussenstop – op zoek naar mormoonse superhelden

In een modern en hoogwaardig beeldverhaal horen de volgende geluiden thuis: KAPOW, PATS, VROOOMMM, POEF, BANG en KNAL en BOEM !!!. Daarom een kort intermezzo – een pitstop – take 5 !! Natuurlijk wordt er van u gevraagd om al uw fantasie te verzamelen en uw Schriftuur en zondagsschoollessen zeer breed in te kleuren en deze te vertalen naar een comic strip: In het Oude Testament krijgt de Griekse Hercules een tegenhanger met de Hebreeuwse Samson. Alhoewel hij de Filistijnen in een kloof naar de hel schopt kan hij de schone maar verraderlijke Delila niet uit zijn haar houden. Daniël in de leeuwenkuil en zijn drie vriendjes, gelovige joden, met de moeilijke namen (welke???) die door de Babyloniërs in een vurige oven werden gedropt en er in rond wandelden alsof ze in de diepvries gedropt waren. Mozes splitst de zee met zijn staf en heeft de hamer van Thor helemaal niet nodig om gezelschap te krijgen van een windhoos gedurende de dag en een vuurzuil tijdens de nacht. In het nieuwe testament ontdekken da de Heer over het water kan lopen en wat later is er de jonge apostel – Johannes – een bovennatuurlijke stap verder gegaan dan zijn andere collega’s. Hij wordt verandert en wordt onsterfelijk. Volgens overleveringen werd hij in een kokende pot olie gestoken en overleefde de zaak gewoon. Op het eiland Patmos (waar hij het boek Openbaring schreef) zou hij een duivelskunstenaar (tovenaar) verslaan en deze als een draak in de zee verbannen. Ook zijn broertjes aan de andere kant van de oceaan, mogen we niet vergeten. De drie de 12 Nefieten tonen groot geloof en worden net als Johannes omgetoverd tot superhelden tegen wil en dank. Begraaf ze levend en de aarde spuwde ze uit, verbrandt ze en de vlammen deerden hen niet!  

Transformatie naar het witte doek

Er zijn reeds oude zwart-wit films die zich aan het superheldengedoe gaan wagen. De volwassenen en de jongeren waren er dol op. Het was ook de tijd dat men in de cinemazalen ‘de series’ lanceerden. Vervolgverhalen net als op nu TV met de boodschap op het einde. “Wordt vervolgd.” En “Come and see next week and will the hero survive??” Zal Zorro zich op tijd kunnen bevrijden van onder het alles verpletterende molenwiel? Zal Tarzan (Johnny Weismuller in 1936) uit de klauwen van de leeuw kunnen ontsnappen? Van 1936-1938 waren het ‘Flash Gordon’, Dr. Zarkov en Dale Arden die Aarde moesten redden. Zij bezochten ook Mars en vochten tegen de duistere trawanten van Keizer Ming. Later was er dan weer de ‘Buck Rodgers’ series en in 1952 dook ‘Commander Cody’ op met zijn ‘Radar Men from the Moon,’ Hier ruilde Clayton Moore, de acteur die voor de Lone Ranger speelde, zijn cowboypak voor het raketpak van de toekomst. Even was er ‘Captain America met Dick Purcell. Ook in 1948 was er reeds een ‘Superman’ met Kirk Alyn en George Reeves deed het nog eens over in 1951. Zo belandde we al vlug bij de oude filmversie van Batman (1942), de moderne TV serie scoorde goed in de jaren 60 en een filmversie in 1966. Met Adam West als the ‘caped crusader’ en Burt Ward als Robin, Cesar Romero speelde de Joker, Burgess Meredith was de Pinguin en de schattige Lee Meriwether was Catwoman (miauw!) Misschien waren de avonturen toen niet zo duister en grimmig als de hedendaagse versies: ‘Batman’ (1989) met Michael Keaton (1989), ‘Batman returns’ (1992) nogmaals met Michael Keaton, ‘Batman Forever’ met Val Kilmer (1995) en ‘Batman and Robin’ (1997) met George Clooney, ‘Batman begins’ met Christian Bale (2005). Maar ze waren goed. Het waren opgepepte detectiveverhalen en zoals ‘Flash Gordon’ (Larry Buster Crabbe – 1936) waren er de nodige SF stunts aanwezig. We werden overladen door gespierde helden, doortrapte schurken, robots, reuzen, een dodende straal (het woord ‘laserstraal’ was nog niet uitgevonden) en ‘de vliegend schotel’ kwam ook al eens langst. Commander Cody vloog in de lucht met een raketpak op zijn rug. Iets dat jaren later door James Bond - 007 zou worden overgedaan. Maar tegen die tijd geen fictie meer was maar alledaagse werkelijkheid.  

Een moderne aanpak – Iron Man

Natuurlijk kwamen er modernere versies van Superman. En die van Batman heb ik reeds vermeld. Nu is het wachten geblazen op de zeer grimmige versie met een uiterst griezelige Joker! Later kregen we Spiderman, de Silver Surfer en de Fantastic Four op ons dak. Maar nu roept iedereen ‘Iron Man! – En het is geen robot en ook geen Superman maar hij is wel van ijzer en vliegen kan hij ook – het is Iron Man!

http://ironmanmovie.marvel.com/

Het verhaal/film gaat over ingenieur Tony Stark - die wordt tijdens de oorlog in Afghanistan gevangen genomen. Hij wordt samen met een medegevangene gedwongen een pantserpak te maken. Het lukt hem echter het pak zelf te dragen, en dat houdt hem na zijn verwondingen in leven. Het pak geeft hem enorme kracht en hij kan ontsnappen. Eenmaal terug in Amerika ontwikkelt hij het pak nog verder, en neemt hij een tweede identiteit aan: avonturier en superheld Iron Man.

Indiana Jones: Maar om af te sluiten keren we terug tot een held van vlees en bloed, een professor, een man met verstand, vuisten van ijzer, een hoed, een zweep, drinkt graag een glas en een oog voor schoonheden uit de Oudheid en het heden. Deze avontuurlijke archeoloog van groot formaat. Het archetype van de ‘all American hero’. Wat bij ons reporter KUIFJE (TINTIN) zou zijn. Of misschien een kruising tussen de Vlaamse Uilenspiegel, de Britse Robin Hood, de Nederlandse Pietje Bell en soms even grappig als Dik Trom. Kortom een volwassen held met jongenachtige trekjes en alles overgoten met een Amerikaans sausje. Met veel animo, knallende zwepen, vuistgevechten en duistere kunstvoorwerpen. Indy schijnt altijd door wat extra hulp van buitenaf – meestal uit de wereld van het ‘paranormale’ de klus wel te kunnen klaren. Vandaag staat hij in de belangstelling want zijn nieuwe film ging op het filmfestival van Cannes 2008 op 18 mei in première. Persoonlijk had ik het liever wat uitgewijd over zijn vrouwelijke tegenhanger ‘Laura Croft’. Maar deze behendige heldin is dan weer ontstaan door een computerspel waarin de bloedmooie Laura haar ding mag doen. De blitse meid is pas daarna een eigen leven gaan leiden in de film- en boekenwereld. De mooie Angelina Jolie mocht haar uitbeelden in ‘Tomb Raider’ en ‘the Cradle of Life’. Dat bezorgde iedereen een snellere polsslag. Maar ik mijd ons Jolieke als de pest omdat ik dan het gevaarlijk terrein betreed van een niet te bedaren tiener die ‘de grote meisjes’ pas ontdekt heeft. Want deze teenager staart zich blind op Laura Croft haar uiterlijke en natuurlijke attributen. Zo wordt deze rubriek al vlug verlaagd door een aantal niet ‘politiek correcte’ opmerkingen die van geen verder nut zijn voor mijn lezers. Aha! En daarom kiezen we de goede weg – KWG – en belanden we terug bij archeoloog ‘Indy’. Zijn avonturen begonnen in deel 1 met ‘Indiana Jones and the Raiders of the Lost Ark’. Waar hij de nazi’s tracht voor te zijn in een duivelse zoektocht naar de Ark des Verbonds. Daarna volgde ‘Indiana Jones and the Temple of Doom’, waar Indy verstrikt geraakt in een Indiase tempel met een duistere tovenaar en een stel fabelachtige maanstenen die Indy terug moet halen voordat ze in verkeerde handen vallen. Waarna vader Jones (Sean Connery) opdook en Indy de ‘Indiana Jones and the Last Crusade’ ondernam. Een speurtocht naar de kelk van het laatste avondmaal en het eeuwige leven. Na jaren stilte dook dan eindelijk het nieuwe vervolg op en dat kreeg de tittel ‘Indianna Jones and the Kingdom of the Crystal Skull’ mee. Waar we de oude ploeg van Steven Spielberg en George Lucas terugvinden. Harrison Ford verenigd met Marion Ravenwood, zijn oude vlam trotseren samen een stel avonturen. Als nieuwkomer duikt de zoon van Indiana Jones op - gespeeld door Shia LeBeouf - dat kereltje is een greaser. Wat wij in Rock and Roll termen in België en Nederland toen een nozem noemde. Die heeft ook wat in de pap te brokken en zo ro rijst de vraag of de zoon van Indy in de voetsporen van zijn vader verder zal gaan. Zal hij de serie verder zetten in de nabije toekomst als Harrison Ford te oud zal zijn om nog te bewegen als een superheld? In de film worden de helden geplaagd door het Rode of Communistische Gevaar en een stel inboorlingen. We zitten in het tijdperk van de Koude Oorlog. Ergens in de fifties en het is vooral de zwartharige Russische commandant Irina Spalko gespeeld door Kate Blanchett die Indy zal lastig vallen. Alles draait hier schijnbaar om een kristallen doodshoofd dat de kern is van een vervlogen Zuid Amerikaans koningrijk (Pre-Maya of Inca). Natuurlijk is er veel meer aan de hand en deze keer gaat het niet enkel over deze geheimzinnige kristallen relikwie. Vermoedelijk zit er zelfs een X-file achtige buitenaardse ondertoon vast in het denderende verhaal. Zal Area 51 opgegraven worden en er ergens een griezelig groen manneke opdagen. Wie gaat ons dat vertellen? De wereldpremière verwacht ons en dus moeten we gaan zien. Allen daar heen is dan de boodschap! Daarom een OPROEP omdat bij het lezen van deze rubriek 18 mei reeds achter de rug is. Wie heeft de nieuwe Indiana Jones gezien? – wat is uw reactie? – doormailen a.u.b. - Maar er zijn nog blockbusters te verwachten:

Star Wars – the Clone Wars (tekenfilm)

Hell Boy II – the golden army,

Iron Man (reeds vemeld)

The Mummy – tomb of the dragon emperor

The Chronicles of Narnia – Prince Caspian

The Incredible Hulk

The Dark Knight

Harry Potter – and the halfblood prince